Lev Tolstoy – Saxta kupon

“Saxta kupon” kiçik bir günahın kəpənək effekti ilə necə böyük fəlakətlərə, hətta ölümə gətirib çıxardığını göstərən di­dak­tik bir hekayədir. Dahi yazıçı “aləmdə hər şey bir-birinə təsir gös­tərir” ideyasını bu qısa, amma olduqca məzmunlu, dolğun he­ka­yəsində qurduğu mükəmməl kompozisiya vasitəsilə bədii cə­hətdən nümayiş etdirir. Bizim bu gün gördüyü­müz pis və ya yax­şı bir əməl özümüzdən savayı, həm də ətrafımızdakı insanların – hətta onları tanımasaq belə – həyatına bir­başa təsir edir, onların gələcəyini müəyyənləşdirir. Yazıçı bu ra­kurs­dan yanaşaraq ictimai məsuliyyət hissinin əhəmiyyətini bir daha xatırladır.
Hekayədə həmçinin XIX əsrin sonlarında Rusiyada ruhanilərin mənəvi cəhətdən aşınmaları, dini təşkilatların riyakarlığı xüsusi olaraq vurğulanır. Ömrünün sonlarında daha çox “insan necə kamilləşə bilər?”, “pak və əqidəli bir insan necə olmalıdır?” kimi mövzular ətrafında düşünən böyük yazıçının bu hekayəsi həmin əzəli suallara verilən cavablardan biridir.